5I: arf ymarferol o drosglwyddo a rhannu gwybodaeth ynghylch atal troseddau

 

Cymraeg

 

5I: arf ymarferol o drosglwyddo a rhannu gwybodaeth ynghylch atal troseddau

Cyflwyniad

Mae angen arfau wedi’u cynllunio’n benodol arnom i
drosglwyddo a rhannu gwybodaeth ynghylch atal troseddau,
am ddau reswm:

  • I ddefnyddio adnoddau prin yn effeithlon wrth
    gyflawni tasg hynod o heriol, dylid canolbwyntio a
    seilio gweithgarwch atal troseddau ar wybodaeth
    ddibynadwy ynghylch yr hyn sy’n gweithio. Ond nid yw
    gwybod beth sy’n gweithio, o ran ‘penawdau’, yn
    ddigon i sicrhau perfformiad da:mae’r ffordd mae’n
    cael ei drosglwyddo i ymarferwyr a’i weithredu yr un
    mor bwysig. Mae gan gwybod sut – gwybodaeth am y
    broses o atal troseddau � r�l allweddol. Nid yw
    cop�o’n rhy llythrennol ar ffurf ‘llyfr coginio’ yn
    gweithio oherwydd y mae gweithredu i atal troseddau
    yn dibynnu’n fawr ar y cyd-destun er mwyn llwyddo.

  • Mae angen iaith a fframwaith cysyniadol cyffredin
    i rannu gwybodaeth am yr hyn sy’n gweithio a’r
    broses o’i weithredu’n ddeallus mewn cyd-destunau
    amrywiol. Diben hyn yw sicrhau bod prif gynhwysion
    cynlluniau atal troseddau yn cael eu cyfleu’n
    effeithiol a sut y maent wedi cael eu gweithredu a’u
    gwerthuso. Mae rhannu a chyfathrebu yn enwedig o
    bwysig mewn cyd-destun rhyngwladol megis y
    Rhwydwaith Atal Troseddau Ewrop (RhATE).

Beth yw fframwaith 5I?

Mae 5I yn fframwaith rheoli gwybodaeth a gynlluniwyd
i gynorthwyo ymarferwyr i wella’u perfformiad wrth atal
troseddau, trwy eu helpu i ddewis a chop�o arfer da
sy’n briodol i’w hanghenion a’u hamgylchiadau. Mae’n eu
helpu i gydymffurfio ag egwyddorion sylfaenol a manylion
ymarferol gweithredu ataliol (wedi’i werthuso a’i nodi’n
gywir mewn dogfennau), ond ei addasu i wahanol
gyd-destunau hefyd. O ganlyniad, mae’n ystyried bod
ymarferwyr yn ymgynghorwyr deallus a phroffesiynol yn
hytrach nag amaturiaid neu dechnegwyr cul. Mae 5I yn
dilyn camau’r broses atal, sef Gwybodaeth, Ymyrraeth,
Gweithredu, Cyfranogiad (y gymuned) ac Effaith. Mae
cyflwyniad enghreifftiol ar gael i esbonio.

Cafodd y syniadau canolog eu datblygu dros amser hir.
Mae 5I yn cynnwys y fframwaith Cyd
Gyfle Troseddol
sy’n fwy penodol ac sy’n
canolbwyntio’n fanwl ar achosion generig troseddau ac
egwyddorion yr un mor generig ynghylch ymyrryd i’w
hatal. Cyflwynwyd label 5I yn gyntaf yng nghynhadledd
Aalborg Rhwydwaith
Atal Troseddau Ewrop (RhATE)
yn 2002.

Sut y gellir defnyddio 5I?

Gellir defnyddio’r fframwaith 5I fel:

  • Fframwaith i gasglu gwybodaeth ‘gwybod sut’ am
    brosiectau atal troseddau a threfnu ei hadfer yn
    hawdd i ddewis a chop�o arfer da.

  • Ffordd o helpu arloesedd mewn amgylchiadau pan nad
    oes atebion parod yn bodoli, trwy gyfuno gwybodaeth
    o brosiectau arfer da unigol wedi’u gwerthuso’n dda,
    yn gyfres o egwyddorion wedi’u strwythuro a
    disgrifio ‘elfennau trosglwyddadwy’ amrywiol a
    generig o weithgarwch atal troseddau y gellir eu
    cyfuno mewn mathau newydd o brosiectau.

  • Canllaw a rhestr wirio generig i gamau manwl y
    ‘broses atal’, er mwyn helpu dylunio, arfarnu,
    datblygu, cynllunio a sicrhau ansawdd prosiectau
    effeithiol i atal troseddau. Mae’n cyfateb � ‘SARA’
    wrth Blismona sy’n Canolbwyntio ar Broblemau
    (Sganio, Dadansoddi, Ymateb, Asesu) ond mae ei
    strwythur yn llawer mwy gwahaniaethol.

  • Ffordd o ddadansoddi bwlch yn ein gwybodaeth o’r
    hyn sy’n gweithio a sut i’w weithredu. (Bydd angen
    mapiau arnoch i nodi bylchau.)

  • Ffordd o ddysgu o fethiant yn ogystal �
    llwyddiant (pa un o’r 5I aeth o’i le yn y prosiect
    hwn?).

  • Fframwaith i ymarferwyr hyfforddi.

  • Ffordd o feithrin cyfathrebu a chydweithio rhwng
    ymarferwyr o asiantaethau a disgyblaethau amrywiol,
    a gwahanol wledydd, trwy gyfrwng termau a
    chysyniadau safonol wedi’u diffinio’n eglur..

  • Ym mhob un o’r uchod, mae’n cyd-fynd ag
    adolygiadau systematig o effeithiolrwydd megis rhai
    a wnaed gan Campbell Collaboration gan roi ffordd o
    weithredu’r canfyddiadau hynny trwy hyfforddi a
    hysbysu ymarferwyr yn uniongyrchol, a thrwy nodi’r
    isadeiledd sy’n angenrheidiol i gynorthwyo
    gweithredu.

Beth yw ffurf y 5I?

Gweler
y Canllaw Enghreifftiol
.

Sut mae 5I yn cael ei ddatblygu?

Mae 5I yn cael ei ddatblygu o hyd yn y DU (ee y Coleg
Lleihau Troseddau
) ac ar hyn o bryd, mae RhATE yn
rhoi ystyriaeth ddifrifol ei fabwysiadu. Y syniad yw ei
addasu’n ddull sy’n eiddo i bawb.

Ble y gallaf gael deunydd sy’n rhoi arweiniad i 5I?

Mae dogfennau arweiniad amrywiol wedi’u cysylltu �’r
ddogfen hon. Dylai unrhyw un sy’n dymuno cael arweiniad
manwl (ond dros dro) ynghylch penawdau, is-benawdau a
chynnwys ofyn am gop�au’n uniongyrchol gan Paul
Ekblom dros yr e-bost
. Mae
tair enghraifft wedi’u cyhoeddi ar gael
.

Llwythwch fersiwn wedi’i
argraffu o’r cyflwyniad a’r canllaw enghreifftiol i 5I
ar ffurf
Word 97 (170 Kb)

Paul Ekblom
Swyddfa Gartref y DU
30 Ionawr 2003
paul.ekblom@homeoffice.gsi.gov.uk
 

Last update:  25/07/03

Leave a comment

Your e-mail address will not be published. Required fields are marked *